Archive

Monthly Archives: September 2009

An Metro Manila sa laog sana nin 24 horas nagin sarong dakulang danaw por medyo sa makosog na hugrak ni Ondoy. Makahirak asin makatakot an arog kaining senaryo, sararo kitang kadaklan sa pagtabang sa mga tugang tang nadanyaran.  Ini an magayon satong mga Pinoy, an bayanihan maski ngani an iba sato kaepuhan man nin tabang pero iba an sitwasyon kan Manila. Sana man lamang may leksyon kitang makua digdi. Siring man an pag-uyon kan kadaklan na saro sana ini sa epekto kan climate change.  Su 455 mm rainfall dinaog an 250 mm ni Hurricane Katrina na nagdarang destroso sa New Orleans.  An baha na lalong pinalala kan saradit, defectivo, baradong drain system dagdagan pa nin padagos tang pag-appreciar kan mga produktong non-biodegradable lalong-lalo ining mga gibo sa plastic na yaon sa irarom asin estero kan ciudad.  Iyo na ini an poon kan satong katapusan, an ibang eksperto nagsasabi na lampas na kita sa point of no return … pag dae kita seryosong magin carbon neutral, sa pagraot kan kinaban dae na kita mag-ngalas pag an sunod na henerasyon i-iba sa listahan kan mga endangered species.

Bako man gayud deficil analisaron, hilingon ta an nanyayari sa enterong kinaban, dakul nin freak weather phenomenon pero dae kita intresante ta dae man kita direktang apektado.  Kun igwa man, kulang ang aksyon asin mayo nin manyayari kun nag-ka-ka-pira sanang indibidwal, grupo, o nasyon  an naghihiro.  Adik na kitang marhay asin sobra an sandig sa modernong conbiniencia asin teknolohiya ta kun pe-pwede itao na sana gabos.  An pagka-paslo kan mga kompanyang mag-delihensya na mayo nin konsiderasyon sa ati na dara kaini.  Kun an Thailand nagka-tsunami, an Maldives palubog na man, an Pilipinas dae harayo na maka-eksperyensya giraray nin siring na delubyo (iyo ini an terminong ginamit  kan mga broadcaster ki Ondoy). Dakul pang siring an manyayari asin maka-ka-hampang ta.  Sa kada butwa kaini an satong estado dae preparado, an magigin aksyon na sana ninda tabangan an buhay na kaya na sanang isalvar.

Sa kinaban an mayor kan tawo intresado sa pag-salvar sa sadiri nindang species.  An magin endangered yaon sana sa imahenasyon ta, makatakot ini pero marhay an epekto sa kinaban ta mayo na an mga para-ati asin para-raot.  An abilidad (daa) kan tawong magbago, maggibo nin tama asin seryosong desisyon kun siya yaon na sa precipice.

Advertisements

Maorag man ini si Kabayan Noli, arog kaiyan an dapat sa mga politico ta, diretsahan dapat bakong pa-pogi sana.  Kun kina-kaepuhan porok-pokon an mga payo kan mga torog niatong kahimanwa dapat na gayud ipa-orog.  Napasupog man kaya su tao, nagkosog boot na man-lamuda; dae na gayud ini magdalagan sa 2010.  Minsan kaya an mga pobre niatong mga tugang  ginigibo na pan-sagang an saindang estado sa buhay asin mga inggrato kung mapu-pwede itao na sainda gabos nin libre!  Hilinga ta napikon si Kabayan, para daa kaya sa P250 bulanan na amortization dae pa ninda ma-badyetan asin magbayad nin toltol!  Porbare baya na inspeksyonon an laog kan harong kaini ta baad kumpleto an appliances.  An mga politico dapat dae mag-para-patood; suanoy nang sistema ining dole-out kan an kinaban mayaman pa, an tawo diit pa sana.  An mga trapo ta na sana an nagyaraman ta sige tang paggamit, kita na kadekli kan nasyon haen ngonian? Dapat ma-edukar kitang mga pobre, taan ni magka-ka-nigong penalidad an para-pasaway; insentibo man sa mga marhay an palakaw kan saindang mga familia (edukasyon asin family planning) asin an mahihigos.  Nagkolog si boot kan satong mga sensitibong pobre kan apodon sindang mga hugakon… totoo man gayud (pero dae gabos).  An iba kaya diyan o-orag sanang magpara-tuwad asin kiang-kiang pero mayo mayong plano sa mga igin ninda.  Kun sinda paralimos an paghuna ninda an magigin aki ninda makilimos man.  Dapat palan may grupong  para-latik sana an gibuhon kada mabisita ining satong politico tanganing magluwas an talagang nasa boot ninda.

lingkod_bayan

Kan uminaging Setyembre 17 (Huwebes), sa ika-duwang bes naka-tontong guiraray ako sa eksklusibong Rizal Hall kan Malakanyan para sa 2009 Presidential Lingkod Bayan Awards, an grupo kaya kan Naga PSEP kaibahan sa sampulong napili ngonian na taon, an enot kong pakalaog kan 2004 Galing Pook Awards na kun saen kaibahan man su i-Governance Program kan ciudad sa sampulong outstanding programs kan nasyon.  Bawal an camera sa laog asin an cellphone na may camera ta lalagan nin tahob, igwang PSG sa kada kanto.  Sa duwang beses na ini pirming mayo si PGMA ta kan enot si Kabayan asin an huri ES Edgardo Ermita na sana an nag-abot kay presidential plaque asin indibidwal medallion.  Si PGMA kaya luminayog na pasiring Europa.  An huring-huding haloy daa kayang pinirmahan kan presidente su mga nanggarana, luminuwas lang ini 5 aldaw bago kan awarding ceremony, play safe an palacio, may eksperinsya na duman sa kontrobesya kan National Artists Award.   Su disenyo kan medallion magayon “Maltese Cross” ginibo kan Bangko Sentral ta, dae ko na lang aram kun pwedeng isanra.

patrixia_santos

May tolong taon naman akong nag-ko-ko-ordinar kan tabulation kan Miss Bicolandia poon kan nagpa-tuyatuy si Bossing Dune para magin IT professional sa Singapore.  Bako sa habo kong magtabang kundi dae kaepuhan su sakuyang servicio.  Kan siya nag-desidir magin OFW ako an na-ereder kan obligacion asin su mga nag-araging tolong taon  an guminiranang kandidata bako na purong Bikolana arog ninda 2006 Yuzilyn Shimizu (Hapones), 2007 Tabetha Jo Frick (Amerikano), asin 2008 Melody Gersbach (Aleman).  Sa mga kandidata ngonian na 2009 igwa nin sarong makosog na amay pa sana paborito nang maggana, si Melecia Chapman (African American) an saiyang kolor morenang-morena asin pwedeng pan-representar kan Bikolandia sa national pageant na puedeng mag-uli kan korona.  Igwa siya nin duwang karibal na magabat asin nagpahiling man nin abilidad kan pre-judging, an presenteng Miss Iriga(ng) si Dianne Necio asin an simple asing smarteng Daragueñang si Patrixia Santos (ritrato sa itaas, an inggiterong goon sa likod).  An sabi ko ngani sa kaebahan ko toss coin na sana an laban kan tolo ta maski siisay pwedeng manggana.  Dae man ako napasala ta sa tolo si Patrixia Santos an puminuli kan korona sa Miss Bicolandia 2009.